Οδός Λιθαγωγίας

Πεντέλη

Οδός Λιθαγωγίας

Κείμενο και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

Ανάβαση της διαδρομής "Οδός Λιθαγωγίας"

Η Οδός Λιθαγωγίας είναι ο αρχαίος άξονας μεταφοράς των μαρμάρων από τα λατομεία της Πεντέλης στα έργα της πόλης. Πιο γνωστός προορισμός των τεμαχίων μαρμάρου ήταν ο Παρθενώνας. Η μέθοδος εκμετάλλευσης περιλάμβανε την απόσχιση μεγάλων όγκων, τον επί τόπου τεμαχισμό και χονδοειδή λάξευση, την κάθοδο στη βάση του βουνού, που γινόταν με έλκηθρα και τροχαλίες από την Οδό Λιθαγωγίας και την μεταφορά στον τελικό προορισμό, όπου γινόταν και η οριστική διαμόρφωση του μαρμάρου.

Η «λιθαγωγία», δηλαδή η μετακίνηση των όγκων μαρμάρου, γινόταν σε αρκετά μεγάλη απόσταση και σε ανώμαλο έδαφος. Η διαδρομή από την Πεντέλη μέχρι το δυτικό διάσελο της Ακρόπολης ονομάστηκε «Οδός Λιθαγωγίας». Η «Οδός Λιθαγωγίας» ξεκινούσε από τα λατομεία της ζώνης της σημερινής σπηλιάς Νταβέλη, σε υψόμετρο 470μ., και ακολουθούσε επί 4 περίπου χλμ. τη δεξιά πλευρά της ρεματιάς Χαλανδρίου, ενώ για τα επόμενα 4 χλμ. συνέχιζε στην αριστερή όχθη της ρεματιάς. Μετά ακολουθούσε την όδευση της σημερινής λεωφόρου Κηφισίας και έφτανε περίπου στο πλάτωμα του Εθνικού Κήπου. Μέχρι τη βάση του βράχου της Ακρόπολης (Ιερό της Νύμφης, υψ. 96 μ.), η διαδρομή ήταν κατηφορική και είχε μήκος 17.4 χλμ. Ακολουθούσαν σύντομα ανηφορικά τμήματα προς τα εργοτάξια τελικής επεξεργασίας των ογκολίθων.

Η διαδρομή από την Παλαιά Πεντέλη στη Σπηλιά Νταβέλη, κατά μήκος της αρχαίας Οδού Λιθαγωγίας
Πεντέλη topoguide: Η διαδρομή από την Παλαιά Πεντέλη στη Σπηλιά Νταβέλη, κατά μήκος της αρχαίας Οδού Λιθαγωγίας
(πατήστε για μεγέθυνση).

Η παρούσα διαδρομή κινείται πάνω στο ανώτερο σκέλος της αρχαίας Οδού Λιθαγωγίας. Από την πλατεία της Αγίας Τριάδας Πεντέλης παίρνουμε τον άσφαλτο προς το λόφο Καλλιθέα. Κατηφορίζουμε δεξιά σε χωματόδρομο προς τη ρεματιά Χαλανδρίου και περνάμε την παλιά οδική γέφυρα. Αμέσως μετά τη γέφυρα βρίσκουμε το μονοπάτι που ανηφορίζει στο πευκοδάσος, τέμνει χωματόδρομο και συνεχίζει παράλληλα αλλά ψηλότερα της ρεματιάς προς την Πεντέλη.

Πεντέλη topoguide
Πεντέλη topoguide
Crocus nivalis, ο ανοιξιάτικος κρόκος της Αττικής
Το μονοπάτι είναι σαφές και πολύ πατημένο και διασχίζει μια ζώνη χαμηλών θάμνων, ταλαιπωρημένη από επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές. Συναντάμε ρεματιά και συνεχίζουμε σε πετρώδες έδαφος με άφθονες λαδανιές μέχρι χωματόδρομο, στη βάση της λατομικής ζώνης της Πεντέλης.
Πεντέλη topoguide
Πεντέλη topoguide
Το στουρέκι (Globularia alypum) είναι από τις πρώτες ανθοφορίες της χρονιάς
Από εδώ ξεκινά πλατύ μονοπάτι, σαν δρομάκι, που ανηφορίζει με ανοιχτούς ελιγμούς την απότομη πλαγιά. Δεξιά και αριστερά μας χαίνουν τα νεότερα λατομεία μαρμάρου. Στην εξαιρετικά αλλοιωμένη αυτή ζώνη, δεν είναι σαφές ότι η αρχαία οδός Λιθαγωγίας όδευε ακριβώς πάνω στον σημερινό άξονα, είναι ωστόσο πολύ πιθανόν να περνούσε κάπου εδώ κοντά. Μετά από ένα πιο ευθύγραμμο σκέλος, συναντάμε ένα παλιό πετρόστρωτο τμήμα, που πιστεύεται ότι είναι κατάλοιπο της αρχαίας οδού.
Πεντέλη topoguide
Πεντέλη topoguide
Το καθολικό της βυζαντινής μονής των Αμώμων
Φτάνουμε στο πλάτωμα της Σπηλιάς του Νταβέλη, όπου συγκλίνουν οι χωματόδρομοι από τις άλλες πλευρές του βουνού. Μπροστά μας η σπηλιά, το ομώνυμο αναρριχητικό πεδίο πάνω στους κάθετους του αρχαίου λατομείου και η βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Νικολάου, καθολικό της παλαιάς μονής του Γενεσίου της Θεοτόκου.

Στη Σπηλιά του Νταβέλη
Πεντέλη topoguide: Στη Σπηλιά του Νταβέλη
(πατήστε για μεγέθυνση).
Η διαδρομή έχει μέτρια σήμανση με ποικίλα χρώματα και υλικά σε δέντρα και βράχια.

Οδηγός στα μονοπάτια της Πεντέλης

Πεντέλη topoguide

Αναλυτική περιγραφή της διάσχισης της Οδού Λιθαγωγίας , με μετρητικά στοιχεία, φωτογραφίες και άμεση σύνδεση με πολλά Σημεία Ενδιαφέροντος, περιλαμβάνεται στην εφαρμογή Πεντέλη topoguide.

Ο οδηγός Πεντέλη topoguide είναι διαθέσιμος για συσκευές Android από το Play Store.

Ο οδηγός Πεντέλη topoguide είναι επίσης διαθέσιμος για συσκευές iOS (iPhone και iPad) μέσα από την γενική εφαρμογή πεζοπορικών περιοχών Topoguide Greece. Προμηθευτείτε τον οδηγό της Πεντέλης ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή.

Η εφαρμογή Πεντέλη topoguide προσφέρει off-line λεπτομερείς χάρτες με όλα τα στοιχεία που ενδιαφέρουν τον ορειβάτη. Πάνω στο μονοπάτι, κάνει ενεργητική πλοήγηση κατά μήκος της διαδρομής, βοηθώντας τον πεζοπόρο να διατηρεί την πορεία του και να φτάσει στον προορισμό του ακόμα και κάτω από δυσμενείς συνθήκες.