Τα μονοπάτια της Πεντέλης

Τα βουνά της Αττικής

Τα μονοπάτια της Πεντέλης

Καθημερινά δεκάδες πεζοπόροι από τους γύρω οικισμούς κάνουν μικρούς ή μεγαλύτερους περιπάτους και μικρές πεζοπορίες στο βουνό. Η πιο ενδιαφέρουσες διαδρομές είναι αυτές που συνδυάζουν το πεζοπορικό με το περιβαλλοντικό και το αρχαιολογικό ενδιαφέρον.
Για την ευχερέστερη επιλογή της καταλληλότερης διαδρομής, έχουμε οργανώσει τις πεζοπορικές διαδρομές της Πεντέλης σε σχέση με τις λογικές αφετηρίες τους: την Παλαιά Πεντέλη, την Κηφισιά και την περιοχή της Μαυρηνόρας, ενώ προτείνουμε τρεις ακόμα διαδρομές στις απομονωμένες κορυφές Αγριλίκι και Διονυσοβούνι.

Διάσχιση από δυτικά προς ανατολικά

Αν και το σχήμα της Πεντέλης δεν είναι τόσο επίμηκες όπως του Υμηττού, η σειρά των κορυφών της μπορεί να στηρίξει μια πολύ ενδιαφέρουσα πορεία από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Η πορεία αυτή, δηλαδή η Διάσχιση από δυτικά προς ανατολικά είναι η μεγαλύτερη πεζοπορική διαδρομή στο βουνό: το μήκος της καθαρής πορείας ξεπερνά τα 21 χλμ. και απαιτεί τουλάχιστον 6 ώρες.

Διαδρομές από την πλατεία της Παλαιάς Πεντέλης

Οι διαδρομές που εξερευνούν την νότια πλευρά του βουνού, είναι φυσικό να έχουν σαν αφετηρία την πλατεία της Παλαιάς Πεντέλης, όπου φτάνει λεωφορείο και υπάρχουν πλήθος εξυπηρετήσεις. Η περιοχή πάνω από την Παλαιά Πεντέλη έχει καεί επανηλειμένα και οι θύλακες ώριμης βλάστησης που περισώθηκαν είναι ελάχιστοι, ενώ το υπόλοιπο ανάγλυφο είναι ντυμένο με έναν αλλού αραιό και αλλού αδιάβατο μανδύα μεσογειακών θάμνων. Παρόλη τη γύμνια της, η όψη αυτή έχει πολλά ενδιαφέροντα πολιτιστικά στοιχεία και μέσα στον ξηρό και φαινομενικά ακατοίκητο θαμνώνα της κρύβει πολλά από τα χλωριδικά στολίδια της Πεντέλης.

Όνομα διαδρομής
Δυσκολία Μήκος (m) Ανάβαση (m) Κατάβαση (m) Σημείωση
Οδός Λιθαγωγίας 2/5 2262 54 309 Ο αρχαίος δρόμος των μαρμάρων προς τον Παρθενώνα
Ρεματιά Χαλανδρίου 2/5 3684 280 89 Διάσχιση ενός ταλαιπωρημένου αλλά ζωντανού φυσικού άξονα
Διάσχιση από δυτικά προς ανατολικά 2/5 17893 1210 1285 Διάσχιση από την Πολιτεία προς τη μονή Πεντέλης
Πηγή Κομματά-Σπηλιά Νταβέλη 1/5 3258 301 301 Περιήγηση στα αρχαία λατομεία μέσω μια σύντομςη κυκλικής πορείας
Το Γαλάζιο Μονοπάτι 2/5 6510 483 483 Μεγάλη κυκλική πορεία από την Παλιά Πεντέλη στα αρχαία λατομεία
Διάσχιση Νότου-Βορρά 2/5 8952 694 756 Μια πολύ ενδιαφέρουσα πορεία στο πληγωμένο βουνό

Διαδρομές από την Κηφισιά

Οι διαδρομές από την Κηφισιά ξεκινούν ουσιαστικά από τις ψηλότερες γειτονιές της Πολιτείας. Το τοπίο είναι και εδώ σημαδεμένο από τις πυργκαγιές και τα λατομεία, η προοπτική ωστόσο είναι διαφορετική και η αίσθηση του βουνού πιο φυσική. Η μικρή κορυφή Άγιος Παντελεήμων έχει ωραία θέα σε όλο το Λεκανοπέδιο.

Όνομα διαδρομής
Δυσκολία Μήκος (m) Ανάβαση (m) Κατάβαση (m) Σημείωση
Γύρω στη μονή Αγ. Παντελεήμονος 2/5 2458 229 227 Εύκολη πορεία σε καλοσημαδεμένα μονοπάτια
Το μονοπάτι των λατόμων 1/5 3031 295 295 Παλιά λατομεία, πηγή Σωληνάρι
Κηφισιά-κορυφή Αγιος Παντελεήμων 2/5 3519 428 42 Πολύ ενδιαφέρουσα ανάβαση της Πεντέλης από τα δυτικά
Στα παλιά λατομεία 1/5 3843 315 315 Παλιά λατομεία, Άγ. Λουκάς
Διασκελισμός Κηφισιά-Διόνυσος 2/5 5377 493 382 Διασκελισμός από Δ προς Α

Διαδρομές στη Μαυρηνόρα

Λίγοι πεζοπόροι αποφασίζουν να περιπλανηθούν στη Μαυρηνόρα, κυρίως επειδή τους φοβίζουν όλοι αυτοί οι χωματόδρομοι. Εδώ, ακόμα πιο έντονα από την κυρίως Πεντέλη, οι πορείες αποκτούν νόημα μόνο αν αξιοποιηθεί ο συνδυασμός ερεθισμάτων που προσφέρει το τοπίο: πρέπει να μπορεί κανείς να διαβάσει τη φύση, τη γεωλογία και τα μνημεία - ή τουλάχιστον να απολαμβάνει την ηρεμία της περιοχής.

Όνομα διαδρομής
Δυσκολία Μήκος (m) Ανάβαση (m) Κατάβαση (m) Σημείωση
Κοιλάδα Βαλανάρη 2/5 4480 84 498 Στη φύση και τα μνημεία της κοιλάδας Βαλανάρη
Στο Σκίμθι 2/5 4771 266 266 Ένας κύκλος πάνω από τη μονή Παντοκράτορος
Μονή Καλλισίων-Μαυρηνόρα 2/5 7882 617 450 Διάσχιση από την Νταού Πεντέλη στο διάσελο Μαυρηνόρας

Διαδρομές στο Αγριλίκι

Όνομα διαδρομής
Δυσκολία Μήκος (m) Ανάβαση (m) Κατάβαση (m) Σημείωση
Μιλτιάδειος Ατραπός 4/5 3287 592 168 Μια αθλητική ανάβαση πάνω από την πεδιάδα του Μαραθώνα
Διασκελισμός Αγριλίκι-Βρανάς 2/5 6956 341 542 Ένας εύκολος διασκελισμός με θέα στην πεδιάδα του Μαραθώνα

Διαδρομές στο Διονυσοβούνι

Όνομα διαδρομής
Δυσκολία Μήκος (m) Ανάβαση (m) Κατάβαση (m) Σημείωση
Ανάβαση από τον Άγιο Ιωάννη Βιδίστι 1/5 2620 232 71

Κατάσταση και σήμανση των διαδρομών

Πεντέλη topoguide
Πεντέλη: κατάσταση και σήμανση των διαδρομών
Πινακίδα διαδρομής στην περιοχή της μονής Αγίου Παντελεήμονα

Οι περισσότερες πορείες στην Πεντέλη περπατιώνται συστηματικά και έτσι διατηρούνται σε καλή κατάσταση βατότητας. Τα τελευταία χρόνια, οι άξονες κίνησης των συνεργείων αναδάσωσης, αλλά και οι αυλακώσεις που αφήνουν οι μηχανές εντούρο έχουν προσθέσει αρκετές νέες - αν και ελάχιστα χρηστικές για τους πεζοπόρους - γραμμές στο τοπίο.

Αντίθετα, και παρόλη την αξιόλογη πεζοπορική δραστηριότητα, τα μονοπάτια της Πεντέλης δεν απέκτησαν ποτέ σήμανση. Οι παλιές, αυτοσχέδιες, απόπειρες σήμανσης έχουν πλέον φθαρεί και οι λίγες νεότερες προσπάθειες περιορίζονται σε ελάχιστες (μία ?) πορείες που σηματοδοτήθηκαν από το Δήμο Πεντέλης, την καλή σήμανση που έκανε ο «Βριλησσός» στη ρεματιά Χαλανδρίου και κάποιες - κάπως συνεπείς - γραμμές που επισήμαναν φίλοι του βουνού με κόκκινα σημάδια στην περιοχή των λατομείων.

Όλα αυτά δεν είναι, πάντως, επαρκή και κυρίως δεν υπάρχει μια γενική καθοδήγηση (πινακίδες δικτύου, ενημέρωση κλπ). Ειδικά, η σχετική ιστοσελίδα του Δήμου Πεντέλης επιδεικνύει την ασχετοσύνη του φορέα με την πεζοπορία και το περιβάλλον της Πεντέλης. Έτσι, μοναδικός οδηγός για τα μονοπάτια, την ιστορία και τη φύση της Πεντέλης παραμένει ο παρών ιστότοπος και η εφαρμογή topoguide Greece.

Κείμενο, videos και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

topoguide greece

ΠΕΖΟΠΟΡΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΠΕΝΤΕΛΗΣ

topoguide greece
Όλες οι πιο πάνω διαδρομές περιλαμβάνονται στον οδηγό Πεντέλη topoguide.

Ο οδηγός είναι διαθέσιμος για συσκευές Android ως μία απο τις δεκάδες διαθέσιμες περιοχές της Ελλάδας, μέσα στη γενική εφαρμογή topoguide greece. Η Πεντέλη περιλαμβάνεται στην ομάδα της Αττικής. Αποκτήστε τον οδηγό της Πεντέλης ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή.

Ο οδηγός Πεντέλη topoguide είναι επίσης διαθέσιμος για συσκευές iOS (iPhone και iPad) μέσα από την γενική εφαρμογή πεζοπορικών περιοχών Topoguide Greece. Αποκτήστε τον οδηγό της Πεντέλης ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή.

Η εφαρμογή Πεντέλη topoguide περιλαμβάνει περιγραφές και φωτογραφίες για τις πιο πάνω πεζοπορικές διαδρομές. Οι διαδρομές πλαισιώνονται από τα σημεία ενδιαφέροντος της άμεσης γειτονίας τους. Η εφαρμογή αναγνωρίζει την πλησιέστερη διαδρομή και προτείνει στον χρήστη να τον καθοδηγήσει ενεργητικά κατά μήκος της.