Μονές και εκκλησίες στο Νότιο Πήλιο

Νότιο Πήλιο

Μονές και εκκλησίες

Κείμενο και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

Νότιο Πήλιο topoguide: Το ξωκλήσι της Θεοτόκου στην ομώνυμη παραλία της Λύρης
Νότιο Πήλιο topoguide
Το ξωκλήσι της Θεοτόκου στην ομώνυμη παραλία της Λύρης
Πατήστε για μεγέθυνση

Παρόλη την ασαφή και κερματισμένη σε επιμέρους ενότητες γεωγραφία και την πενία των φυσικών πόρων, σε σχέση με το γεμάτο δάση και νερά κυρίως Πήλιο, το νοτιότερο τμήμα της χερσονήσου έχει να επιδείξει σημαντικό αριθμό μοναστικών συγκροτημάτων, επιβεβαιώνοντας έτσι το διττό λόγο ύπαρξής τους - αλλού οι μονές είναι διαχειριστές του πλούτου και αλλού συνιστούν αληθινά καταφύγια και ερημητήρια.

Προφανώς, το Νότιο Πήλιο υπήρξε τόπος καταφυγής: τα μοναστήρια που άνθισαν στις νησίδες Αλατάς και Παλαιό Τρίκερι είχαν πολύ διαφορετικό ρόλο και λειτουργία από τις μεγάλες μονές του κεντρικού Πηλίου, όπως η μονή Μακρινιτίσσης. Ανάλογος υπήρξε ο προσανατολισμός των μονών Αγίου Νικολάου, Αγίου Σπυρίδωνα και Αγίου Αθανασίου κοντά στου Πάου, τις Μούσγες και το Προμύρι αντίστοιχα, αλλά και η απομονωμένη μονή Αγίου Δημητρίου στις έσχατες ακτές του Αιγαίου.

Μονές του Νοτίου Πηλίου

Mονή Αγίου Νικολάου στου Πάου

Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Ο φρουριακός περίβολος της μονής Αγίου Νικολάου στου Πάου

Η μονή Αγίου Νικολάου στου Πάου ιδρύθηκε τον 18ου αι. Το καθολικό είναι μεγάλη τρουλαία βασιλική αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο. Η μονή ερημώθηκε και υπέστη σημαντικές φθορές, έως ότου στο 1985 παραχωρήθηκε στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, που ίδρυσε εκεί το Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο του.

Ο χώρος αναπλάσθηκε, τα κτίρια της μονής αναπαλαιώθηκαν και ανακατασκευάστηκαν, ενώ προσθέθηκαν και νέες πτέρυγες. Το συγκρότημα βρίσκεται υπό τη διαχείριση της Εταιρείας Αξιοποίησης της Περιουσίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και λειτουργεί όλο τον χρόνο, φιλοξενώντας τις πανεπιστημιακές δραστηριότητες, αλλά και θερινά σχολεία και πολιτιστικά δρώμενα.

Mονή Ευαγγελίστριας στο Παλαιό Τρίκερι

Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Γενική εικόνα της μονής Ευαγγελίστριας από τον Αλογόπορο

Η μονή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου πιστεύεται ότι ιδρύθηκε πάνω στα θεμέλια βυζαντινού ναού. Η περίοδος ίδρυσης του κοινοβίου ανάγεται αρχές του 18ου αι. (1725), αλλά το σημερινό κτηριακό συγκρότημα είναι πολύ μεταγενέστερο (του 19ου αι.). Το καθολικό είναι μεγάλη βασιλική αγιορίτικου τύπου με τρούλο. Το φρουριακού τύπου σύνολο των κελιών, που φτάνουν τα 100, περιβάλει πανταχόθεν το καθολικό.

Η μονή δεν γιορτάζει στις 25 Μαρτίου, μέρα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, αλλά στις 10 Σεπτεμβρίου, ημερομηνία της εύρεσεως της εικόνας της κτήτορος.

Μεσούντος του 20ού αιώνα, τα κελιά της μονής έδωσαν καταφύγιο σε χιλιάδες γυναίκες αριστερών οικογενειών ή πεποιθήσεων, που από το 1948 μέχρι το 1953 βρέθηακν εδώ εξόριστες, ζώντας στην ανοιχτή φυλακή του νησιού.

Δέκα χρόνια αργότερα, στη δεκαετία του 1960, ο Alfons Hochhauser, περιπλανώμενος Αυστριακός που έζησε και πέθανε στην πηλιορείτικη ύπαιθρο, νοικίασε το μοναστήρι και το μετέτρεψε σε έναν ασυνήθιστο ξενώνα, όπου προσέφερε σε πλούσιους και διάσημους φιλοξενούμενους τη δική του εκδοχή για έναν εξαιρετικά φυσικό, σχεδόν πρωτόγονο, τρόπο ζωής.

Σήμερα, η μονή είναι έρημη, κάποια από τα κελιά ωστόσο διατίθενται για διαμονή. Η προσπέλαση της μονής γίνεται με μονοπάτι, από το μικρό αγκυροβόλι, όπου δένει το καραβάκι από τον Αλογόπορο.

Μονή Αγίων Τεσσαράκοντα

Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Δορυφορική εικόνα της μονής και του αγκυροβολίου στη νησίδα Αλατάς

Παλιά μονή του 18ου αι., χτισμένη στο λαιμό της νησίδας Αλατάς. Η μονή προστατεύεται από φρουριακό περίβολο, που στα ανατολικά και δυτικά είχε δύο ορόφους κελιών.
Το καθολικό είναι μονόκογχος καμαροσκέπαστος ναός χωρίς τρούλο. Εσωτερικά είναι άγραφος, με απλό ξύλινο τέμπλο.
Η μονή είναι εγκατελειμένη και σε κακή κατάσταση.

Μονή Αγίου Σπυρίδωνα στο Προμύρι

Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Η μονή Αγίου Σπυρίδωνα στο Προμύρι

Η μονή Αγίου Σπυρίδωνα είναι κτισμένη σε μικρό πλάτωμα, κοντά στον παλιό αγροτικό συνοικισμό Βουδίν, πάνω από τη μεγάλη ρεματιά που εκβάλλει στον Πλατανιά. Η περίοδος συγκρότησης της μονής είναι άγνωστη και μας είναι γνωστή μόνο η μεγάλη ανακατασκευή του 1834, μετά την πλήρη καταστροφή από τους Τούρκους.
Οι υπάρχουσες μαρτυρίες υποδεικνύουν ως περίοδο συγκρότησης της μονής τα τέλη του 18ου αιώνα.
Η μονή λειτούργησε φθίνοσα μέχρι την τελευταάι δεκαετάι του 19ου αιώνα, οπότε και ερήμωσε. Αναγεννήθηκε κατά τη δεκαετία του 1980 ως γυναικεάι μονή.

Μονή Αγίου Ιωάννη Προδρόμου Συκής

Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Η μονή Αγίου Ιωάννη Προδρόμου Συκής

Η μονή Αγίου Ιωάννη Προδρόμου κτίστηκε προεπαναστατικά με χορηγία των αδελφών Μπασδέκη, που υπήρξαν οπλαρχηγοί της περιοχής του Πηλίου. Το κτηριακό μέρος ολοκληρώθηκε το 1795 σε αγροτική έκταση δυτικά της Συκής. Την κατασκευή ανέλαβαν Ζουμπανιώτες μάστορες, που είχαν ήδη εκτελέσει πολυάριθμα έργα στη Μαγνησία. Τα περισσότερα διακοσμητικά θέματα φιλοτεχνήθηκαν από τον γλύπτη Σπύρο Μήλιο.
Η μονή καταστράφηκε το 1822 και ανακαινίσθηκε το 1835 από ντόπιους μαστόρους. Η νέα μονή φιλοξένησε μικρή ανδρική κοινότητα μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα, οπόταν και εγκαταλείφθηκε.
Μετά από πολύχρονη προσπάθεια αναστήλωσης, η μονή επαναλειτούργησε το 1984, ως γυναικείο κοινόβιο. Η μονή είναι ακόμα ενεργή και αναβαθμίζεται κτηριακά.

Μονή Αγίου Δημητρίου Νεοχωρίου

Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Η μονή Αγίου Δημητρίου Νεοχωρίου

Μικρή εγκαταλελειμένη μονή στις ακτές του Αιγαίου, σε περιοχή που βρίσκεται μεταξύ των κτηματικών ζωνών της Συκής και του Νεοχωρίου. Το καθολικό είναι μονόκλιτος ναός με δίρρισχτ ηστέγη και πλαισιώνεται από την δυτική και τη νότια πλευρά από επιμήκεις στοές, που χρησίμευαν ως χώροι συνεστίασης και αποθήκευσης. Υπάρχει ένας κατοικήσιμος χώρος.

Εκκλησίες

Σε ότι αφορά τις εκκλησίες, ισχύουν όσα αναφέραμε και στις άλλες περιοχές του Πηλίου, τηρουμένων των αναλογιών μιας περιοχής καθαρά αγροτικής, εσωστρεφούς και απομονωμένης.

Νότιο Πήλιο topoguide: Ο ναός της Κοίμησης της θεοτόκου, ενοριακή εκκλησία του Προμυρίου
Νότιο Πήλιο topoguide
Ο ναός της Κοίμησης της θεοτόκου, ενοριακή εκκλησία του Προμυρίου
Πατήστε για μεγέθυνση
Νότιο Πήλιο topoguide: Το ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη στη Σάρα, κοντά στο Λαύκο
Νότιο Πήλιο topoguide: Το ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη στη Σάρα, κοντά στο Λαύκο
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Το ξωκλήσι της Παναγίας, ανάμεσα στον Κάλαμο και την Αργαλαστή
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Ο ναός της Παναγίας στις Μούσγες, παλιό μετόχι της μονής Αγίου Σπυρίδωνα Προμυρίου
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Ο ναός του Αγίου Ιωάννη στους Αφέτες
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Ο ναός του Αγίου Ιωάννη στα νότια της Αργαλαστής
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Το ξωκλήσι της Παναγίας στο Τισαίο
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Το ξωκλήσι των Αγίων Αποστόλων στον Ξερόκαμπο
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Ο κοιμητηριακός ναός του Χόρτου, αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Ο Προφήτης Ηλίας ανάμεσα στην Άφησο και το Λεφόκαστρο
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Ο Άγιος Γεώργιος στον Κατηργιώργη
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Ο ναός των Αγίων Αποστόλων στις Κότες
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Η Παναγία Ελεούσα στις Κότες
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Ο Άγιος Παντελεήμονας στα ορεινά του Λαύκου
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Ο Προφήτης Ηλίας στα ορεινά του Λαύκου
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Ο Άγιος Παντελεήμονας στο Λεφόκαστρο
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Το ξωκλήσι της Παναγιάς στο Μετόχι
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Το ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη στο Ροδιά
Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Το ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη στο Ροδιά

Εκκλησίες της Συκής

Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Ο ναός του Αγίου Γεωργίου στη Συκή

Στη Συκή ξεχωρίσει ο μεγάλος ενοριακός ναός του Αγίου Γεωργίου. Πάνω στον κύριο δρόμο στέκεται η μονόκλιτη εκκλησία της Παναγίας, ενώ την είσοδο του χωριού φυλάσσει ο Προφήτης Ηλίας. Στην περίμετρο του πυρήνα του οικισμού βρίσκονται οι εκκλησίες του Αγίου Δημητρίου, του Αγίου Νικολάου και του Αγίου Αθανασίου.


Οδηγός στο Νότιο Πήλιο

Νότιο Πήλιο topoguide

Φωτογραφίες και περιγραφές μονών και εκκλησιών του Νοτίου Πηλίου περιλαμβάνονται στον οδηγό Νότιο Πήλιο topoguide.

Ο οδηγός Νότιο Πήλιο topoguide είναι διαθέσιμος για συσκευές Android από το Play Store.

Ο οδηγός Νότιο Πήλιο topoguide είναι επίσης διαθέσιμος για συσκευές iOS (iPhone και iPad) μέσα από την γενική εφαρμογή πεζοπορικών περιοχών Topoguide Greece. Προμηθευτείτε τον οδηγό του Νοτίου Πηλίου ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή.

Ο οδηγός Νότιο Πήλιο topoguide περιλαμβάνεται στην ομάδα της Κεντρικής Ελλάδας.